Elektrik arızasında nasıl davranmalı, kimi çağırmalısınız?

Sigortanın atması, priz çevresinde renk değişikliği veya elektrikli bir cihazdan gelen alışılmadık koku, değerlendirilmesi gereken belirtilerdir. Ancak aynı belirti farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Dışarıdan gördüğünüz durumdan yola çıkarak arızalı parçayı kesin biçimde belirleyemezsiniz.

İlk amacınız elektriği yeniden çalıştırmak değil, sorunlu alanın kullanımını durdurmak ve uygun desteği almak olmalıdır. Kullanıcı olarak gözlem yapabilir, mevcut bilgileri paylaşabilir ve başkalarının sorunlu noktayı kullanmasını önleyebilirsiniz. Kablo, priz, sigorta ve pano üzerindeki teknik işlemleri yetkin bir elektrik uzmanına bırakın.

Sigorta attığında ne yapmalısınız?

Halk arasında sigorta atması olarak anlatılan durum, panodaki farklı koruma elemanlarının devreye girmesi olabilir. Hangisinin çalıştığını ve nedenini yalnız evin bir bölümünde elektriğin kesilmesine bakarak anlayamazsınız. Panonun kapağını açarak içerideki bağlantıları incelemeyin.

Kesinti öncesinde hangi cihazların kullanıldığını ve elektriğin hangi alanlarda kesildiğini not edin. Bir cihaz açıldığı anda mı, kullanım sürerken mi, yoksa belirgin bir işlem olmadan mı kesinti oluştuğunu belirtin. Bu bilgiler uzmanın değerlendirmesine yardımcı olur; tek başına teşhis sayılmaz.

Atan elemanı tekrar tekrar kaldırarak sistemi denemeyin. Bir cihazı başka prize taşıyıp aynı sonucu oluşturmayı da arıza bulma yöntemi olarak kullanmayın. Tekrarlayan kesintilerde veya nedenini bilmediğiniz bir durumda elektrik uzmanı çağırın.

Koruma elemanını değiştirmek, daha yüksek kapasiteli bir parça takmak veya devre dışı bırakmak kullanıcı işi değildir. Kesinti ortadan kalkmış olsa bile daha önce oluşan belirtiyi uzmana anlatın. Yeniden çalışması, sorunun giderildiğini tek başına göstermez.

Priz ısınması veya koku gelmesi nasıl ele alınmalı?

Prizde yanık izi, alışılmadık ısınma, vızıltı ya da çıtırtı varsa o noktayı kullanmayı bırakın ve elektrik uzmanından kontrol isteyin. Belirtiyi normal kabul ederek kullanıma devam etmeyin. Isınmayı doğrulamak için prize veya fişe elinizle dokunarak test yapmayın.

Sıcak, erimiş, kıvılcım çıkaran veya görünür biçimde hasarlı bir fişi tutup çekmeye çalışmayın. Koku kaynağını aramak için prizi sökmeyin veya cihazın kapağını açmayın. Sorunlu alanın çevresinden uzaklaşın ve başkalarının yaklaşmasını önleyin.

Duman veya alev varsa arıza randevusu beklemeyin. Ortamdan çıkın, dışarıdan acil yardım isteyin ve kaynağı incelemek için geri dönmeyin. Eşyaları kurtarmak veya fotoğraf çekmek için çıkışı geciktirmeyin.

Elektrik panosunun kendisinde koku, ses, duman veya görünür hasar varsa panoya yaklaşarak işlem yapmayın. Islak zeminde ya da suya maruz kalmış bir bölgede de elektrikli parçalara dokunmayın. Böyle bir durumda müdahaleyi ilgili uzman ve acil yardım ekiplerine bırakın.

Kullanıcının yapabileceği işler nelerdir?

Kullanıcının görevi, arızayı yeniden oluşturmadan mevcut durumu tarif etmektir. Olayın zamanı, kullanılan cihazlar ve etkilenen odalar kaydedilebilir. Dışarıdan görülen hasarı anlatabilirsiniz; görmek için parçaları yerinden çıkarmayın.

• Belirtinin ilk ne zaman ortaya çıktığını not edin.
• Kesinti sırasında çalışan cihazları listeleyin.
• Etkilenen oda, priz veya cihazı tarif edin.
• Ses, koku ve görünür izleri birbirinden ayrı anlatın.
• Önceki onarım veya yakın zamanda yapılan tadilatı bildirin.
• Kontrol edilene kadar sorunlu noktanın kullanılmasını önleyin.

Fotoğraf yalnız uzaktan, mevcut konumunuzdan ve yaklaşmanız gerekmiyorsa alınabilir. Duman, kıvılcım veya aktif bir tehlike sırasında görüntü toplamak öncelik değildir. Fotoğrafın bulunmaması, uzman çağırmanıza engel olmaz.

Kullanım kılavuzundaki kullanıcı uyarılarını okuyabilirsiniz. Ancak bir cihazın kılavuzunda yer alan işlem, evin sabit tesisatına müdahale yetkisi vermez. Ne yapacağınızdan emin değilseniz deneme yapmadan uzmanla görüşün.

Hangi işler elektrik uzmanına aittir?

Priz ve anahtar sökme, bağlantı sıkma, kablo ekleme, sigorta değiştirme ve pano içindeki işlemler elektrik uzmanına aittir. Elektrik olup olmadığını ölçme ve arızanın kaynağını araştırma da uygun bilgi ve ekipman gerektirir. Evde bulunan basit bir araçla ölçüm yapmaya çalışmayın.

Uzman, sorunun sabit tesisatta mı, bağlı cihazda mı veya bunların bağlantısında mı olduğunu değerlendirmelidir. Birden fazla alan etkileniyorsa bunu önceden bildirin. Ortak bina tesisatıyla ilgili belirtilerde bina yönetimini de bilgilendirin.

Arıza cihazın içindeyse ilgili teknik servisin incelemesi gerekebilir. Priz kontrolü ile cihaz tamiri aynı iş olmayabilir. Hangi bölümün değerlendirildiğini, hangi işlemin yapıldığını ve kullanımın yeniden ne zaman başlayabileceğini açıkça sorun.

Sık yapılan hatalar nelerdir?

Belirtiyi yeniden görmek için cihazı tekrar çalıştırmak, atan sigortayı sürekli kaldırmak ve hasarlı kabloyu bantla kapatarak kullanmak kaçınılması gereken davranışlardır. Prizin ön yüzü düzgün görünüyor diye bağlantıların durumuna karar vermeyin. Görünür bulgular teknik incelemenin yerine geçmez.

Bir başka hata, yalnız elektriğin geri gelmesini onarımın tamamlanması olarak kabul etmektir. Uzmandan tespit edilen sorunu ve yapılan işlemi açıklamasını isteyin. Kontrolün kapsamını ve devam eden bir inceleme gereksinimi olup olmadığını öğrenin.

Elektrik arızasında görev paylaşımını açık tutun: siz kullanımı durdurup gözlemlerinizi aktarın, teknik değerlendirmeyi uzman yapsın. Aktif tehlike belirtilerinde ise önceliğiniz ortamdan uzaklaşmak ve acil yardım istemek olsun.